Hồ sơ sự kiện
Ban hành Quốc lệnh về thưởng và phạt
Ngày 26/1/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Quốc lệnh ban hành mười điều thưởng và mười điều phạt, một văn bản sớm về khen thưởng, xử phạt của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là một mốc đáng chú ý của lịch sử Việt Nam.
- Dương lịch
- 26 tháng 1 năm 1946
- Âm lịch
- 24 tháng 12 âm lịch
- Kỷ niệm năm nay
- 26/1/2027còn 68 ngày
Bối cảnh
Đầu năm 1946, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mới ra đời chưa đầy năm tháng, vừa tổ chức xong Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 để chuẩn bị họp Quốc hội đầu tiên. Chính phủ Liên hiệp lâm thời ra mắt ngày 1/1/1946 phải cùng lúc đối phó với quân Pháp ở Nam Bộ, quân đội nước ngoài đóng ở miền Bắc, nạn đói và ngân sách trống rỗng. Cần có những quy định công khai, ngắn gọn để người dân hiểu rõ việc nào được khuyến khích, việc nào bị cấm.
Diễn biến và ý nghĩa
Ngày 26/1/1946, Chính phủ Liên hiệp lâm thời ban bố Quốc lệnh gồm mười điều thưởng và mười điều phạt, do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký. Trong phần thưởng có quy định như nhà nào có ba con tòng quân sẽ được thưởng, ai lập được quân công sẽ được thưởng. Phần phạt nhắm vào những hành vi gây hại cho cuộc kháng chiến và cho an ninh xã hội; theo các tài liệu hiện có, có hai tội danh bị xử tử hình.
Văn bản được viết bằng lời lẽ ngắn gọn, dễ hiểu để phổ biến tới tận làng xã. Quốc lệnh đi trước nhiều sắc lệnh khác trong những tháng sau, như Sắc lệnh số 23-SL ngày 21/2/1946 về Việt Nam Công an vụ, và là một trong những văn bản sớm nhất xác lập nguyên tắc khen thưởng, xử phạt của Nhà nước mới.
Bài học rút ra
Quốc lệnh thưởng phạt cho thấy một chính quyền non trẻ cũng phải nói rõ ai được ghi công, ai bị xử phạt để người dân biết quy tắc từ đầu. Ngay cả khi tình thế khẩn cấp, luật lệ công khai vẫn là nền tảng để mọi người tin và làm theo.
Nguồn dẫn
2 nguồn- Báo Công Thương – Ngày này năm xưa (mở thẻ mới)
- Tư liệu lịch sử Việt NamLịch sử Việt Nam, Viện Sử học, Nxb. Khoa học xã hội
Nhân vật liên quan
Bình luận
Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.