Bỏ qua tới nội dung
Hào Khí Việt NamMỗi ngày một trang sử

Hồ sơ sự kiện

Trạng nguyên Lương Thế Vinh qua đời

Nhà Lê sơ

Ngày 2/10/1496, Lương Thế Vinh, trạng nguyên khoa Quý Mùi 1463 và là tác giả cuốn toán học đầu tiên của Việt Nam, qua đời ở quê nhà Nam Định. Ông được dân gian gọi là Trạng Lường.

Dương lịch
2 tháng 10 năm 1496
Âm lịch
26 tháng 8 âm lịch
Kỷ niệm năm nay
2/10/2027còn 317 ngày
Đề xuất sửaGóp ảnh/video
Facebook
X

Lương Thế Vinh sinh năm 1441 ở làng Cao Hương, huyện Thiên Bản, trấn Sơn Nam (nay thuộc Ninh Bình, sau khi hợp nhất với Nam Định). Năm 1463, dưới triều vua Lê Thánh Tông, ông đỗ trạng nguyên khi mới khoảng 23 tuổi. Ông nổi tiếng khắp vùng vì tài đo lường, tính toán nên dân gian quen gọi là Trạng Lường.

Người làm quan, người dạy học

Suốt hơn ba chục năm, Lương Thế Vinh làm quan ở Viện Hàn lâm, đồng thời dạy học ở Quốc Tử Giám. Ông cũng được giao soạn thảo văn thư ngoại giao với triều Minh. Bên cạnh văn chương, ông đặc biệt quan tâm đến những kiến thức thực dụng của nhà nông, thợ xây và người đo đạc ruộng đất.

Đại thành toán pháp

Tác phẩm quan trọng nhất của ông là Đại thành toán pháp, được xem là cuốn sách toán đầu tiên và đồ sộ nhất do người Việt biên soạn. Sách hướng dẫn cách tính diện tích ruộng, thể tích khối, đơn vị đo lường và nhiều bài toán đời thường, được dùng trong dạy học và thi cử trong hàng trăm năm. Ông còn có Khải minh toán học, một cuốn sách vỡ lòng cho người mới học toán.

Nhiều giai thoại như chuyện cân voi hay tính chiều cao cây bằng bóng nắng gắn với tên ông, nhưng đó là truyền thuyết dân gian. Điều chắc chắn là ông đã đưa toán học từ chỗ là nghề riêng của người đo ruộng lên thành một môn có sách bài bản. Ông mất ngày 26 tháng 8 năm Bính Thìn, tức ngày 2/10/1496.

Bài học rút ra

Lương Thế Vinh đỗ đầu thiên hạ nhưng không dừng ở văn chương, ông dành công sức viết sách dạy tính diện tích ruộng, đong thể tích, đổi đơn vị đo cho người làm ruộng, thợ xây. Kiến thức hữu ích nhất thường là loại giải quyết việc thường ngày, và người có học lớn nhất là người chịu viết nó ra cho mọi người cùng dùng.

Nguồn dẫn

3 nguồn
  1. Lương Thế Vinh (mở thẻ mới)
  2. Lương Thế Vinh - Vị trạng nguyên giỏi Toán (mở thẻ mới)
  3. Chính xác, Lương Thế Vinh giỏi đo lường tính toán (mở thẻ mới)

Nhân vật liên quan

Bình luận

Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.

Đăng nhập để bình luận

Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.