Hồ sơ sự kiện
Nhà bác học Phan Huy Chú qua đời
Ngày 27 tháng 4 năm Canh Tý (28/5/1840), Phan Huy Chú – tác giả bộ "Lịch triều hiến chương loại chí" được coi là bách khoa thư đầu tiên của Việt Nam – qua đời tại làng Thanh Mai (Ba Vì, Hà Nội).
- Dương lịch
- 28 tháng 5 năm 1840
- Âm lịch
- 27 tháng 4 âm lịch
- Kỷ niệm năm nay
- 28/5/2027còn 190 ngày
Địa danh
Phan Huy Chú sinh năm 1782 ở làng Thụy Khuê, huyện Yên Sơn (nay thuộc xã Sài Sơn, Hà Nội), trong dòng họ Phan Huy nổi tiếng khoa bảng; cha ông là Thượng thư Phan Huy Ích. Dù học rộng, ông hai lần đi thi chỉ đỗ tú tài (1807 và 1819), nên quyết định gác việc thi cử để chuyên tâm nghiên cứu.
Mười năm cho một bộ bách khoa
Từ năm 1809 đến năm 1819, Phan Huy Chú biên soạn bộ "Lịch triều hiến chương loại chí" gồm 49 quyển, chia thành 10 chí: Dư địa chí, Nhân vật chí, Quan chức chí, Lễ nghi chí, Khoa mục chí, Quốc dụng chí, Hình luật chí, Binh chế chí, Văn tịch chí và Bang giao chí. Bộ sách tổng hợp điển chế, địa lý, nhân vật, luật lệ, thuế khóa, ngoại giao của các triều đại từ Lý đến Lê, được giới nghiên cứu coi là bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam. Năm 1821, ông dâng sách lên vua Minh Mạng và được trọng dụng.
Những năm cuối đời
Ông làm quan ở Viện Hàn lâm, hai lần đi sứ nhà Thanh (1824, 1831) và từng đi công cán đến Batavia (Indonesia), để lại các tập ghi chép như "Hoa thiều ngâm lục", "Hải trình chí lược". Sau khi bị giáng chức, ông về làng Thanh Mai, huyện Tiên Phong (nay thuộc Ba Vì, Hà Nội) dạy học, viết sách cho đến khi mất ngày 27 tháng 4 năm Canh Tý, tức 28/5/1840, thọ 58 tuổi.
Bài học rút ra
Phan Huy Chú trượt thi hai lần nhưng không coi đó là dấu chấm hết, mà dồn mười năm cho một bộ sách mà đến nay các nhà sử học vẫn phải dùng đến. Thước đo giá trị của một người không nằm ở tấm bằng mà ở công trình họ để lại cho cộng đồng.
Nguồn dẫn
2 nguồnNhân vật liên quan
Bình luận
Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.