Bỏ qua tới nội dung
Hào Khí Việt NamMỗi ngày một trang sử

Hồ sơ sự kiện

Ngô Đình Diệm tuyên bố thành lập Việt Nam Cộng hòa

Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Ngày 26/10/1955, sau cuộc trưng cầu dân ý ngày 23/10, Ngô Đình Diệm truất phế Bảo Đại và tuyên bố thành lập Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam, đặt thủ đô tại Sài Gòn. Việc này làm sâu sắc thêm sự chia cắt đất nước sau Hiệp định Genève.

Dương lịch
26 tháng 10 năm 1955
Âm lịch
11 tháng 9 âm lịch
Kỷ niệm năm nay
26/10/2027còn 341 ngày
Đề xuất sửaGóp ảnh/video
Facebook
X

Hiệp định Genève 1954 chia Việt Nam tạm thời thành hai vùng tập kết quân sự ở hai bên vĩ tuyến 17 và quy định tổng tuyển cử để thống nhất đất nước vào tháng 7/1956. Ở miền Nam, Quốc gia Việt Nam do Pháp lập từ năm 1949 với Bảo Đại làm Quốc trưởng đang trong quá trình chuyển sang ảnh hưởng của Mỹ. Thủ tướng Ngô Đình Diệm dần củng cố quyền lực qua việc loại các giáo phái và các thế lực quân sự cạnh tranh.

Trưng cầu dân ý và tuyên bố

Ngày 23/10/1955, chính quyền Ngô Đình Diệm tổ chức trưng cầu dân ý chọn giữa Bảo Đại và Ngô Đình Diệm. Kết quả công bố là khoảng 5,7 triệu phiếu truất phế Bảo Đại so với hơn 63 nghìn phiếu không truất phế. Báo chí trong nước như Nhân Dân, VOV, Quân đội nhân dân mô tả cuộc trưng cầu này diễn ra dưới sự can thiệp của Mỹ và có gian lận. Ngày 26/10/1955, Ngô Đình Diệm tuyên bố thành lập Việt Nam Cộng hòa, đặt thủ đô ở Sài Gòn và tự làm Tổng thống.

Hệ quả

Chính quyền mới không chấp nhận tổng tuyển cử theo Hiệp định Genève, khiến đất nước tiếp tục bị chia cắt. Từ đó phong trào cách mạng miền Nam, rồi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước sang giai đoạn mới. Ngày 26/10 cũng được chính quyền Việt Nam Cộng hòa lấy làm ngày Quốc khánh của họ từ năm 1955 đến năm 1975.

Bài học rút ra

Khi một cuộc bỏ phiếu cho ra tỉ lệ gần 99% đồng ý với người đang nắm quyền, như cuộc trưng cầu ngày 23/10/1955, câu hỏi cần đặt ra là ai tổ chức, ai kiểm phiếu và dưới sự giám sát nào. Lịch sử miền Nam sau Genève cho thấy sự thống nhất đất nước không thể chỉ được quyết định bằng một lá phiếu thiếu giám sát độc lập.

Nguồn dẫn

4 nguồn
  1. Bài 1: Cuộc đối đầu lịch sử (mở thẻ mới)
  2. Sử liệu gần 100 năm tồn tại của dinh Độc Lập được trưng bày (mở thẻ mới)
  3. Cựu hoàng Bảo Đại và người vợ cuối cùng (mở thẻ mới)
  4. 26 tháng 10 (mở thẻ mới)

Nhân vật liên quan

Bình luận

Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.

Đăng nhập để bình luận

Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.