Bỏ qua tới nội dung
Hào Khí Việt NamMỗi ngày một trang sử

Hồ sơ sự kiện

Triều Nguyễn ký Hòa ước Nhâm Tuất, mất ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ

Pháp thuộc

Ngày 5/6/1862, tại Sài Gòn, đại diện triều Nguyễn là Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp ký Hòa ước Nhâm Tuất với Pháp và Tây Ban Nha. Hòa ước cắt ba tỉnh Biên Hòa, Gia Định, Định Tường và đảo Côn Lôn cho Pháp.

Dương lịch
5 tháng 6 năm 1862
Âm lịch
mùng 9 tháng 5 âm lịch
Kỷ niệm năm nay
5/6/2027còn 198 ngày
Đề xuất sửaGóp ảnh/video
Facebook
X

Năm 1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng xâm lược Đà Nẵng, rồi chuyển hướng vào Gia Định (1859). Tháng 2/1861, Đại đồn Chí Hòa thất thủ, quân Pháp lần lượt chiếm Định Tường, Biên Hòa, Vĩnh Long. Trong khi nghĩa quân các nơi, tiêu biểu là Trương Định, vẫn kiên trì chiến đấu, triều đình Tự Đức vừa lo đối phó với khởi nghĩa ở Bắc Kỳ, vừa muốn sớm hòa để giữ phần còn lại.

Nội dung hòa ước

Ngày 5/6/1862, Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp ký với Đô đốc Bonard (Pháp) và đại tá Palanca (Tây Ban Nha) bản hòa ước gồm 12 khoản. Triều Nguyễn nhượng hẳn cho Pháp ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ là Biên Hòa, Gia Định, Định Tường cùng đảo Côn Lôn; mở các cửa biển Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên cho thương nhân Pháp, Tây Ban Nha; cho giáo sĩ tự do truyền đạo; bồi thường chiến phí một khoản tiền lớn trả dần trong 10 năm. Pháp trả lại thành Vĩnh Long.

Hệ quả

Hòa ước đánh dấu bước lùi đầu tiên của triều Nguyễn trước chủ nghĩa thực dân. Triều đình ra lệnh bãi binh, nhưng Trương Định không tuân lệnh, nhận phong “Bình Tây Đại nguyên soái” của nhân dân để tiếp tục kháng chiến. Năm 1863, Phan Thanh Giản sang Pháp xin chuộc lại đất nhưng không thành; đến năm 1867, Pháp chiếm nốt ba tỉnh miền Tây Nam Kỳ.

Bài học rút ra

Hòa ước 1862 cho thấy nhượng bộ khi chưa dựa vào sức dân không đem lại hòa bình mà chỉ mở đường cho đòi hỏi lớn hơn: năm năm sau, Pháp chiếm nốt miền Tây Nam Kỳ. Ngược lại, Trương Định và nghĩa quân đã chọn đứng về phía nhân dân dù trái lệnh triều đình.

Nguồn dẫn

2 nguồn
  1. Hòa ước Nhâm Tuất (1862) – Wikipedia tiếng Việt (mở thẻ mới)
  2. Đại Nam thực lụcQuốc sử quán triều Nguyễn, Nxb. Giáo dục, 2007, tr. Chính biên, Đệ tứ kỷ

Nhân vật liên quan

Bình luận

Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.

Đăng nhập để bình luận

Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.