Bỏ qua tới nội dung
Hào Khí Việt NamMỗi ngày một trang sử

Thời kỳ lịch sử

1858 – 1945

Pháp thuộc

Thực dân Pháp xâm lược và đô hộ; phong trào yêu nước Cần Vương, Đông Du, Duy Tân; Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (1930); Cách mạng Tháng Tám (1945).

96 sự kiện62 nhân vậtXem trên dòng thời gian

Sự kiện trong thời kỳ

  1. 1861

    Trận Đại đồn Chí Hòa

    Ngày 24/2/1861, quân Pháp do Đô đốc Charner chỉ huy đánh Đại đồn Chí Hòa ở Gia Định. Đồn do Nguyễn Tri Phương xây dựng thất thủ sau hai ngày, mở đường cho Pháp chiếm tiếp các tỉnh miền Đông Nam Kỳ.

  2. 1865

    Gia Định Báo ra số đầu tiên

    Ngày 15/4/1865, Gia Định Báo ra số đầu tiên tại Sài Gòn. Đây được nhiều nhà nghiên cứu xác định là tờ báo chữ Quốc ngữ đầu tiên ở Việt Nam.

  3. 1867

    Ngày sinh chí sĩ Phan Bội Châu

    Phan Bội Châu sinh ngày 26/12/1867 tại Nam Đàn, Nghệ An. Ông lãnh đạo phong trào Đông Du, thành lập Duy Tân hội và Việt Nam Quang phục hội, và là một trong những nhà yêu nước lớn của đầu thế kỷ XX.

  4. 1868

    Nguyễn Trung Trực bị Pháp hành hình

    Ngày 27/10/1868 (12 tháng 9 âm lịch), thủ lĩnh nghĩa quân Nguyễn Trung Trực bị thực dân Pháp hành hình ở Rạch Giá. Ông nổi tiếng với trận đốt tàu Esperance năm 1861.

  5. 1871

    Nhà canh tân Nguyễn Trường Tộ qua đời

    Ngày 22/11/1871 (10 tháng 10 năm Tân Mùi), Nguyễn Trường Tộ qua đời tại quê nhà Hưng Nguyên, Nghệ An, khi mới ngoài 40 tuổi. Ông để lại gần 60 bản điều trần đề nghị triều đình Tự Đức cải cách toàn diện đất nước.

  6. 1885

    Vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương

    Ngày 13/7/1885, vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương, kêu gọi sĩ phu và nhân dân đứng lên chống thực dân Pháp. Chiếu trở thành lời hiệu triệu quan trọng của phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX.

  7. 1887

    Lãnh binh Đinh Công Tráng hy sinh

    Ngày 5/10/1887, Đinh Công Tráng, người chỉ huy trực tiếp căn cứ Ba Đình trong phong trào Cần Vương, hy sinh ở Nghệ An. Một số tài liệu ghi ngày 6/10/1887.

  8. 1890

    Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

    Ngày 19/5/1890, Nguyễn Sinh Cung – sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh – sinh tại làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Người là lãnh tụ của cách mạng Việt Nam, được UNESCO ghi nhận là Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất.

  9. 1896

    Ngày sinh nhà cách mạng Hồ Tùng Mậu

    Ngày 15/6/1896, Hồ Tùng Mậu (tên khai sinh Hồ Bá Cự) sinh tại làng Quỳnh Đôi, Nghệ An. Ông là một trong những người cộng sản đầu tiên, cộng sự thân thiết của Nguyễn Ái Quốc và là Tổng Thanh tra đầu tiên của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

    1896

    Thành lập trường Quốc học Huế

    Ngày 23/10/1896 (17 tháng 9 năm Bính Thân), vua Thành Thái ban dụ thành lập trường Quốc học ở Huế. Đây là ngôi trường đã đào tạo nhiều nhân vật lớn của lịch sử Việt Nam hiện đại.

  10. 1906

    Sinh Giáo sư, Bác sĩ Đỗ Xuân Hợp

    Ngày 8/7/1906 là ngày sinh của Giáo sư, Bác sĩ y khoa, Thiếu tướng Đỗ Xuân Hợp. Ông là nhà khoa học có đóng góp nổi bật cho giải phẫu học, nhân học và y học Việt Nam.

  11. 1907

    Ngày sinh Tổng Bí thư Trường Chinh

    Đặng Xuân Khu, tức Trường Chinh, sinh ngày 9/2/1907 tại làng Hành Thiện, Nam Định. Ông ba lần giữ chức Tổng Bí thư và là người soạn thảo Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943.

    1907

    Ngày sinh nhà thơ, nghệ sĩ sân khấu Thế Lữ

    Ngày 10/6/1907, Thế Lữ (Nguyễn Thứ Lễ) sinh ra ở Hà Nội. Ông là một trong những người mở đường cho phong trào Thơ mới với bài “Nhớ rừng”, và là người có công lớn xây dựng nghệ thuật kịch nói Việt Nam.

  12. 1908

    Ngày sinh nhà cách mạng Ngô Gia Tự

    Ngô Gia Tự sinh ngày 3/12/1908 tại làng Tam Sơn, Từ Sơn, Bắc Ninh. Ông vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên năm 1926, vào ban lãnh đạo Đông Dương Cộng sản Đảng năm 1929 và mất tích khi vượt ngục Côn Đảo.

  13. 1909

    Nhà cách mạng Hoàng Văn Thụ chào đời

    Ngày 4/11/1909, Hoàng Văn Thụ sinh tại làng Phạc Lạn, châu Văn Uyên, tỉnh Lạng Sơn, trong một gia đình người Tày. Ông trở thành một trong những người lãnh đạo tiêu biểu của Đảng trong thời kỳ vận động giải phóng dân tộc.

  14. 1910

    Sinh luật sư Nguyễn Hữu Thọ

    Ngày 10/7/1910 là ngày sinh luật sư Nguyễn Hữu Thọ, nhà yêu nước và lãnh đạo cách mạng ở miền Nam. Ông có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đoàn kết dân tộc và thống nhất đất nước.

  15. 1911

    Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước

    Ngày 5/6/1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành, với tên Văn Ba, xin làm phụ bếp trên tàu Amiral Latouche-Tréville, rời Bến Nhà Rồng (Sài Gòn) sang phương Tây. Chuyến đi mở đầu hành trình 30 năm tìm con đường giải phóng dân tộc.

  16. 1912

    Sinh Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

    Ngày 9/7/1912 là ngày sinh của đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương giai đoạn 1938-1940. Ông là một nhà lãnh đạo cách mạng tiêu biểu trong thời kỳ đấu tranh chống thực dân.

    1912

    Ngày sinh Giáo sư Nguyễn Thúc Hào

    Ngày 6/8/1912 là ngày sinh Giáo sư Nguyễn Thúc Hào, nhà toán học Việt Nam. Ông góp phần xây dựng nền đại học và đào tạo khoa học của nước Việt Nam mới.

  17. 1913

    Hoàng Hoa Thám bị sát hại

    Ngày 10/2/1913, thủ lĩnh khởi nghĩa Yên Thế Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) bị tay sai Pháp sát hại, đánh dấu sự kết thúc của cuộc khởi nghĩa kéo dài gần 30 năm.

  18. 1919

    Khoa thi cuối cùng của nền khoa cử Nho học Việt Nam

    Ngày 15/5/1919, theo Báo Văn hóa, triều Nguyễn tổ chức khoa thi cuối cùng của nền khoa cử Nho học, lấy đỗ 7 tiến sĩ và 16 phó bảng. Khoa thi khép lại 845 năm thi cử chữ Hán bắt đầu từ năm 1075 thời Lý.

  19. 1920

    Nhà thơ Tố Hữu ra đời

    Ngày 4/10/1920, nhà thơ Tố Hữu, tên khai sinh Nguyễn Kim Thành, chào đời. Ông là một trong những nhà thơ tiêu biểu nhất của dòng thơ cách mạng Việt Nam với tập Từ ấy, Việt Bắc, Gió lộng.

  20. 1921

    Ngày sinh Lê Quang Đạo

    Ngày 8/8/1921 là ngày sinh Lê Quang Đạo, nhà hoạt động cách mạng và Chủ tịch Quốc hội khóa VIII. Ông có nhiều đóng góp trong công tác chính trị, quân đội và nghị trường.

  21. 1922

    Ngày sinh nhà tình báo Phạm Ngọc Thảo

    Phạm Ngọc Thảo sinh ngày 14/2/1922 ở Long Xuyên. Ông là điệp viên hoạt động trong chính quyền Sài Gòn, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1995.

  22. 1923

    Nhạc sĩ Văn Cao, tác giả Quốc ca, chào đời

    Ngày 15/11/1923, Nguyễn Văn Cao sinh tại Lạch Tray, Hải Phòng. Ông là tác giả "Tiến quân ca" – bài hát được chọn làm Quốc ca Việt Nam – đồng thời là họa sĩ, nhà thơ tài hoa.

  23. 1924

    Phạm Hồng Thái và tiếng bom Sa Diện

    Ngày 19/6/1924, nhà yêu nước Phạm Hồng Thái giả làm ký giả, ném bom vào bữa tiệc chào đón Toàn quyền Đông Dương Merlin tại khách sạn Victoria ở tô giới Sa Diện (Quảng Châu). Merlin thoát chết; Phạm Hồng Thái gieo mình xuống sông Châu Giang để không sa vào tay giặc.

    1924

    Công nhân Nhà máy rượu Nam Định bãi công

    Ngày 11/9/1924, công nhân Nhà máy rượu Nam Định đồng loạt bãi công phản đối điều kiện làm việc hà khắc. Cuộc đấu tranh là một dấu mốc của phong trào công nhân đầu thế kỷ XX.

  24. 1925

    Mở đầu cuộc bãi công Ba Son

    Ngày 4/8/1925, hơn 1.000 công nhân xưởng sửa chữa tàu thủy Ba Son ở Sài Gòn bãi công. Cuộc đấu tranh đòi tăng lương, giảm giờ làm và chống sa thải, gắn với tên tuổi Tôn Đức Thắng.

  25. 1926

    Nhà yêu nước Phan Châu Trinh qua đời

    Ngày 24/3/1926, nhà yêu nước Phan Châu Trinh qua đời tại Sài Gòn. Tang lễ của ông trở thành một sự kiện có ảnh hưởng lớn đến phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX.

    1926

    Thiền sư Thích Nhất Hạnh chào đời

    Ngày 11/10/1926, thiền sư Thích Nhất Hạnh, thế danh Nguyễn Xuân Bảo, sinh ở Thừa Thiên Huế. Ông là một trong những nhà tu hành Việt Nam được biết đến nhiều nhất trên thế giới.

  26. 1929

    Hội nghị đại biểu Công hội đỏ Bắc Kỳ

    Ngày 28/7/1929, Hội nghị đại biểu Công hội đỏ Bắc Kỳ lần thứ nhất họp tại số 15 Hàng Nón, Hà Nội. Sự kiện là một mốc quan trọng của phong trào công nhân và tổ chức công đoàn Việt Nam.

    1929

    Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc từ trần ở Cao Lãnh

    Ngày 27/11/1929, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, qua đời tại làng Hòa An, Cao Lãnh (Đồng Tháp). Cuộc đời thanh bạch, thương dân của cụ có ảnh hưởng sâu sắc đến người con trai Nguyễn Tất Thành.

  27. 1930

    Ngày truyền thống ngành xi măng Việt Nam

    Ngày 8/1/1930 gắn với mốc truyền thống của ngành xi măng Việt Nam, một ngành công nghiệp vật liệu cơ bản phục vụ xây dựng đất nước. Đây là một mốc đáng chú ý của lịch sử Việt Nam.

    1930

    Khởi nghĩa Yên Bái

    Rạng sáng 10/2/1930, Việt Nam Quốc dân Đảng do Nguyễn Thái Học đứng đầu nổ súng khởi nghĩa tại Yên Bái. Cuộc khởi nghĩa thất bại trong vài giờ nhưng ghi dấu ý chí chống Pháp.

    1930

    Nguyễn Thái Học và 12 đồng chí hy sinh ở Yên Bái

    Ngày 17/6/1930, Nguyễn Thái Học – lãnh tụ Việt Nam Quốc dân Đảng – cùng 12 đồng chí bị thực dân Pháp xử chém tại Yên Bái sau thất bại của cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Trước lưỡi máy chém, các ông hô vang “Việt Nam vạn tuế!”.

    1930

    Xuất bản tài liệu “Ngày quốc tế đỏ 1-8”

    Ngày 1/8/1930, Ban Cổ động và Tuyên truyền của Đảng Cộng sản Việt Nam xuất bản tài liệu “Ngày quốc tế đỏ 1-8”. Dấu mốc này được chọn làm ngày truyền thống ngành Tuyên giáo.

    1930

    Biểu tình ở Nam Đàn

    Ngày 30/8/1930, khoảng 3.000 nông dân Nam Đàn biểu tình lên huyện lỵ, nêu yêu sách và giải phóng tù chính trị.

  28. 1935

    Thủ lĩnh N'Trang Lơng hy sinh

    Ngày 23/5/1935, N'Trang Lơng – thủ lĩnh người M'Nông lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp ở Nam Tây Nguyên suốt gần 24 năm – hy sinh. Ông là biểu tượng bất khuất của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.

  29. 1936

    Nguyễn An Ninh kêu gọi Đông Dương Đại hội

    Ngày 29/7/1936, báo Đấu tranh đăng bài “Tiến tới một cuộc Đông Dương Đại hội” của Nguyễn An Ninh. Bài viết kêu gọi các tầng lớp cử đại diện để nêu những yêu sách dân sinh, dân chủ.

  30. 1938

    Hội Truyền bá Quốc ngữ chính thức ra mắt

    Tối 25/5/1938, Hội Truyền bá Quốc ngữ ra mắt tại Hà Nội với Hội trưởng là học giả Nguyễn Văn Tố. Hội mở các lớp học miễn phí, giúp hàng vạn người thoát nạn mù chữ trước Cách mạng Tháng Tám.

  31. 1939

    Nhà văn Vũ Trọng Phụng qua đời

    Ngày 13/10/1939, nhà văn Vũ Trọng Phụng, được gọi là vua phóng sự đất Bắc, qua đời ở Hà Nội vì bệnh lao phổi, khi mới 27 tuổi. Ông để lại Số đỏ và nhiều phóng sự nổi tiếng.

  32. 1940

    Khởi nghĩa Bắc Sơn

    Tối 27/9/1940, hơn 600 nghĩa quân Tày, Nùng, Dao, Kinh tấn công đồn Mỏ Nhài, chiếm châu lỵ Bắc Sơn. Đây là cuộc khởi nghĩa vũ trang đầu tiên do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo.

    1940

    Chí sĩ Phan Bội Châu qua đời

    Ngày 29/10/1940 (29 tháng 9 năm Canh Thìn), chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu qua đời ở căn nhà tranh dốc Bến Ngự, Huế, sau hơn mười lăm năm bị thực dân Pháp giam lỏng.

    1940

    Nhà thơ Hàn Mặc Tử qua đời ở trại phong Quy Hòa

    Ngày 11/11/1940, nhà thơ Hàn Mặc Tử qua đời tại trại phong Quy Hòa (Quy Nhơn) khi mới 28 tuổi. Ông là một gương mặt độc đáo bậc nhất của phong trào Thơ mới, tác giả bài thơ "Đây thôn Vĩ Dạ".

  33. 1941

    Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc

    Ngày 28/1/1941, Nguyễn Ái Quốc vượt biên giới trở về Tổ quốc sau ba mươi năm hoạt động ở nước ngoài, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Đây là một mốc đáng chú ý của lịch sử Việt Nam.

    1941

    Thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

    Ngày 15/5/1941, tại thôn Nà Mạ (Trường Hà, Cao Bằng), đội Nhi đồng Cứu quốc đầu tiên ra đời với 5 đội viên do Kim Đồng làm đội trưởng. Ngày này được lấy làm ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.

    1941

    Thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh (Việt Minh)

    Ngày 19/5/1941, Hội nghị Trung ương 8 họp tại Pác Bó (Cao Bằng) dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, gọi tắt là Việt Minh. Mặt trận tập hợp mọi tầng lớp nhân dân, trở thành lực lượng chính trị nòng cốt của Cách mạng Tháng Tám.

    1941

    Tạp chí Tri Tân ra số đầu tiên

    Ngày 3/6/1941, tuần báo Tri Tân ra số đầu tiên tại Hà Nội. Đây là diễn đàn khảo cứu văn hóa, lịch sử, ngôn ngữ và văn học có uy tín bậc nhất trước Cách mạng Tháng Tám.

  34. 1942

    Liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm chào đời

    Ngày 26/11/1942, Đặng Thùy Trâm sinh ra trong một gia đình trí thức ngành y. Cuốn nhật ký chị viết ở chiến trường Đức Phổ (Quảng Ngãi), được một cựu quân nhân Mỹ gìn giữ 35 năm rồi trao trả, đã lay động hàng triệu độc giả.

  35. 1943

    Anh hùng Kim Đồng hy sinh

    Rạng sáng 15/2/1943, Kim Đồng (Nông Văn Dền), đội trưởng đầu tiên của Đội Thiếu niên Tiền phong, hy sinh ở Nà Mạ, Cao Bằng khi mới 14 tuổi trong lúc bảo vệ cán bộ Việt Minh.

    1943

    Báo Thanh niên ra số đầu tiên tại Sài Gòn

    Ngày 7/8/1943, Báo Thanh niên do kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát chủ trương ra số đầu tiên ở Sài Gòn. Tờ báo quy tụ nhiều trí thức, văn nghệ sĩ yêu nước và trở thành hạt nhân của phong trào thanh niên Nam Bộ.

  36. 1944

    Đồng chí Hoàng Văn Thụ hy sinh tại trường bắn Tương Mai

    Ngày 24/5/1944, Hoàng Văn Thụ – Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng, người con của dân tộc Tày ở Lạng Sơn – bị thực dân Pháp xử bắn tại trường bắn Tương Mai (Hà Nội). Ông ung dung bước ra pháp trường, trở thành biểu tượng của khí tiết cộng sản.

  37. 1945

    Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương

    Đêm 9/3/1945, quân Nhật tiến hành đảo chính, lật đổ bộ máy cai trị Pháp ở Đông Dương. Biến cố làm tình hình chính trị thay đổi nhanh chóng, tạo tiền đề cho cao trào kháng Nhật cứu nước.

    1945

    Khởi nghĩa Ba Tơ

    Ngày 11/3/1945, nhân dân và lực lượng cách mạng ở Ba Tơ, Quảng Ngãi khởi nghĩa giành chính quyền huyện. Cuộc khởi nghĩa hình thành Đội du kích Ba Tơ, một lực lượng vũ trang quan trọng ở Trung Trung Bộ.

    1945

    Hội nghị Xứ ủy Bắc Kỳ chuẩn bị Tổng khởi nghĩa

    Từ ngày 11 đến 15/5/1945, Xứ ủy Bắc Kỳ của Đảng Cộng sản Đông Dương họp hội nghị nhằm xúc tiến chuẩn bị Tổng khởi nghĩa. Hội nghị đề ra sách lược đối với quân Đồng minh, lực lượng Pháp Đờ Gôn và bầu Ban Xứ ủy mới.

    1945

    Thành lập Khu giải phóng Việt Bắc

    Ngày 4/6/1945, theo chỉ thị của lãnh tụ Hồ Chí Minh, Tổng bộ Việt Minh triệu tập hội nghị cán bộ tuyên bố thành lập Khu giải phóng gồm sáu tỉnh Việt Bắc, lấy Tân Trào làm trung tâm. Khu giải phóng trở thành hình ảnh thu nhỏ của nước Việt Nam mới.

    1945

    Ban hành Quân lệnh số 1

    Ngày 13/8/1945, Ủy ban Khởi nghĩa ra Quân lệnh số 1, hạ lệnh Tổng khởi nghĩa trên toàn quốc.

Nhân vật của thời kỳ

Tất cả nhân vật