Hồ sơ sự kiện
Cuộc mưu khởi nghĩa của vua Duy Tân, Thái Phiên, Trần Cao Vân
Đêm 3/5/1916, vua Duy Tân rời Kinh thành Huế để cùng Thái Phiên, Trần Cao Vân phát động khởi nghĩa chống Pháp ở Trung Kỳ. Kế hoạch bị lộ, cuộc khởi nghĩa thất bại, nhà vua 16 tuổi bị bắt và bị đày sang đảo Réunion.
- Dương lịch
- 3 tháng 5 năm 1916
- Âm lịch
- mùng 2 tháng 4 âm lịch
- Kỷ niệm năm nay
- 3/5/2027còn 165 ngày
Địa danh
Chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra, thực dân Pháp ráo riết bắt lính, thu thuế ở Đông Dương để phục vụ chiến trường châu Âu. Các sĩ phu trong Việt Nam Quang phục hội ở Trung Kỳ, đứng đầu là Thái Phiên và Trần Cao Vân, cho rằng đây là thời cơ: họ bí mật liên lạc với binh lính người Việt trong các trại lính để làm nội ứng, đồng thời tìm cách liên hệ với vua Duy Tân – vị vua trẻ vốn có thái độ bất hợp tác với người Pháp.
Đêm định mệnh
Kế hoạch dự kiến khởi sự cùng lúc ở nhiều tỉnh từ Quảng Nam, Quảng Ngãi đến Huế. Đêm 3/5/1916, vua Duy Tân cải trang rời Hoàng cung, xuống thuyền gặp Thái Phiên, Trần Cao Vân. Nhưng tin tức đã bị lộ từ trước ở Quảng Ngãi; chính quyền Pháp kịp tước vũ khí, cấm trại binh lính người Việt. Các cánh quân không nổi dậy được. Mấy ngày sau, nhà vua cùng hai chí sĩ bị bắt ở vùng ven Huế.
Kết cục và ý nghĩa
Thái Phiên, Trần Cao Vân cùng một số đồng chí bị xử tử; vua Duy Tân, khi ấy mới 16 tuổi, bị phế truất và đày sang đảo Réunion ở Ấn Độ Dương. Dù thất bại, cuộc mưu khởi nghĩa năm 1916 cho thấy tinh thần yêu nước lan đến tận ngai vàng, và là một trong những nỗ lực vũ trang cuối cùng theo khuynh hướng phong kiến trước khi phong trào cách mạng chuyển sang con đường mới.
Bài học rút ra
Cuộc khởi nghĩa có lực lượng, có cả vua đứng về phía nghĩa quân nhưng sụp đổ chỉ vì một mắt xích để lộ bí mật ở Quảng Ngãi. Một kế hoạch lớn đến đâu cũng chỉ bền bằng khâu yếu nhất của nó; càng nhiều người tham gia, việc giữ kỷ luật và kiểm soát thông tin càng quyết định thành bại.
Nguồn dẫn
2 nguồnNhân vật liên quan
Bình luận
Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.