Bỏ qua tới nội dung
Hào Khí Việt NamMỗi ngày một trang sử

Hồ sơ sự kiện

Thục trưởng Đông Kinh nghĩa thục Lương Văn Can qua đời

Pháp thuộc

Ngày 13/6/1927, nhà giáo, nhà yêu nước Lương Văn Can – thục trưởng trường Đông Kinh nghĩa thục – qua đời tại Hà Nội, thọ 73 tuổi. Ông là gương mặt tiêu biểu của phong trào Duy Tân đầu thế kỷ XX.

Dương lịch
13 tháng 6 năm 1927
Âm lịch
14 tháng 5 âm lịch
Kỷ niệm năm nay
13/6/2027còn 206 ngày
Đề xuất sửaGóp ảnh/video
Facebook
X

Lương Văn Can (1854–1927) quê ở làng Nhị Khê (Thường Tín, Hà Nội ngày nay), đỗ cử nhân nhưng không ra làm quan cho chính quyền thực dân – phong kiến, mà ở nhà dạy học và tham gia buôn bán ở phố Hàng Đào. Đầu thế kỷ XX, ảnh hưởng của “tân thư” và tư tưởng Duy Tân thôi thúc ông cùng các sĩ phu tiến bộ tìm con đường mới cho đất nước.

Đông Kinh nghĩa thục

Tháng 3/1907, Lương Văn Can cùng Nguyễn Quyền và nhiều sĩ phu mở trường Đông Kinh nghĩa thục tại số 4 phố Hàng Đào, Hà Nội; ông làm thục trưởng, Nguyễn Quyền làm giám học. Trường không thu học phí, dạy chữ quốc ngữ, khoa học, lịch sử, địa lý; tổ chức diễn thuyết, bình văn, cổ động cắt tóc ngắn, bỏ hủ tục, chấn hưng công thương. Lương Văn Can soạn các sách như “Thương học phương châm”, “Kim cổ cách ngôn”, “Quốc dân độc bản”. Chỉ sau khoảng 9 tháng, nhận thấy ảnh hưởng lớn của trường, chính quyền thực dân ra lệnh đóng cửa.

Những năm cuối đời

Về sau ông bị bắt, bị đày sang Nam Vang (Phnom Penh). Khi trở về Hà Nội, ông tiếp tục mở trường Ôn Như, vừa dạy học vừa soạn sách. Ông mất ngày 13/6/1927, trước lúc đi còn dặn con cháu: “Bảo quốc túy, tuyết quốc sỉ” – giữ gìn tinh hoa dân tộc, rửa nỗi nhục mất nước.

Bài học rút ra

Đông Kinh nghĩa thục chỉ tồn tại khoảng 9 tháng nhưng lan tỏa tinh thần học chữ quốc ngữ, học khoa học và bỏ hủ tục đi rất xa. Mở mang hiểu biết cho người khác là một cách chống lại áp bức mà không bạo lực nào dập tắt được hoàn toàn.

Nguồn dẫn

2 nguồn
  1. Ngày này năm xưa: Cả nước thống nhất sử dụng múi giờ GMT+7 (mục Nhà yêu nước Lương Văn Can từ trần) (mở thẻ mới)
  2. Lương Văn Can – Wikipedia tiếng Việt (mở thẻ mới)

Nhân vật liên quan

Bình luận

Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.

Đăng nhập để bình luận

Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.