Hồ sơ sự kiện
Nhà bác học Lê Quý Đôn qua đời
Tháng 6/1784 (ngày 14 tháng 4 năm Giáp Thìn), Lê Quý Đôn – nhà bác học lớn nhất thời Lê trung hưng – qua đời. Ông để lại hàng chục bộ sách về lịch sử, địa lý, văn học, triết học và khoa học.
- Dương lịch
- 1 tháng 6 năm 1784
- Âm lịch
- 14 tháng 4 âm lịch
- Kỷ niệm năm nay
- 1/6/2027còn 194 ngày
Địa danh
Lê Quý Đôn (1726–1784), tự Doãn Hậu, hiệu Quế Đường, sinh ở làng Diên Hà, trấn Sơn Nam (nay thuộc tỉnh Hưng Yên), trong một gia đình khoa bảng. Từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh, trí nhớ hơn người. Năm 1752, ông đỗ Bảng nhãn, rồi làm quan qua nhiều chức vụ, từng đi sứ nhà Thanh và giữ việc trấn nhậm ở Thuận Hóa.
Một “bộ bách khoa” sống
Điều làm nên tầm vóc Lê Quý Đôn là khối lượng trước tác đồ sộ. “Vân đài loại ngữ” tập hợp tri thức về vũ trụ, địa lý, y học, ngôn ngữ, văn tự, được xem như một bộ bách khoa thư. “Kiến văn tiểu lục” ghi chép những điều mắt thấy tai nghe. “Phủ biên tạp lục”, soạn khi ông làm quan ở Thuận Hóa – Quảng Nam năm 1776, mô tả kinh tế, xã hội Đàng Trong và có những ghi chép quý về hoạt động của đội Hoàng Sa. Ông còn biên soạn “Đại Việt thông sử”, sưu tập thơ văn trong “Toàn Việt thi lục”.
Lúc cuối đời
Năm 1784, ông lâm bệnh và mất ngày 14 tháng 4 năm Giáp Thìn, tương ứng với tháng 6 năm 1784 dương lịch (các tài liệu quy đổi chưa thống nhất về ngày cụ thể). Hơn hai thế kỷ sau, nhiều trường học trên cả nước mang tên ông; năm 2026, kỷ niệm 300 năm ngày sinh Lê Quý Đôn được tổ chức trọng thể và được UNESCO vinh danh.
Bài học rút ra
Lê Quý Đôn không chỉ đọc nhiều mà luôn ghi chép những gì thấy được ở mỗi nơi mình đến, nhờ đó để lại tư liệu về Đàng Trong và Hoàng Sa mà đời sau còn dùng. Thói quen ghi lại cẩn thận điều mình quan sát là nền móng của mọi công trình học thuật.
Nguồn dẫn
2 nguồnNhân vật liên quan
Bình luận
Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.