Hồ sơ sự kiện
Nguyễn Ánh đánh chiếm kinh đô Phú Xuân của Tây Sơn
Tháng 6/1801, trong khi chủ lực Tây Sơn đang vây thành Quy Nhơn, Nguyễn Ánh đem thủy quân bất ngờ đánh ra Phú Xuân và chiếm được kinh đô của triều Tây Sơn. Vua Cảnh Thịnh phải chạy ra Bắc, thế cờ chuyển hẳn về phía Nguyễn.
- Dương lịch
- 1 tháng 6 năm 1801
- Âm lịch
- 20 tháng 4 âm lịch
- Kỷ niệm năm nay
- 1/6/2027còn 194 ngày
Địa danh
Sau khi Quang Trung mất năm 1792, con là Nguyễn Quang Toản (niên hiệu Cảnh Thịnh) lên ngôi khi còn nhỏ tuổi. Triều đình Phú Xuân rơi vào cảnh quyền thần tranh chấp, nhiều tướng giỏi bị giết hại. Trong khi đó, Nguyễn Ánh ở Gia Định ngày càng mạnh lên nhờ kinh tế phía Nam và lực lượng thủy quân được tổ chức bài bản.
Đòn đánh vào trung tâm
Năm 1799, quân Nguyễn chiếm thành Quy Nhơn, giao cho Võ Tánh và Ngô Tùng Châu trấn giữ. Tây Sơn dồn đại quân vây hãm thành này trong nhiều tháng. Nguyễn Ánh nhận ra kinh đô Phú Xuân đang trống trải nên đem thủy quân vượt biển đánh thẳng ra Thuận Hóa. Sau khi đánh tan quân phòng thủ ở vùng cửa biển, quân Nguyễn tiến vào Phú Xuân vào khoảng giữa tháng 6/1801 (tháng 5 năm Tân Dậu). Vua Cảnh Thịnh bỏ thành chạy ra Bắc. Ở Quy Nhơn, Võ Tánh và Ngô Tùng Châu cầm cự đến cùng rồi tuẫn tiết khi thành cạn lương.
Những khoảng trống của sử liệu
Sự kiện Phú Xuân năm 1801 thường được coi là bước ngoặt dẫn tới sự sụp đổ của Tây Sơn và việc Nguyễn Ánh lên ngôi năm sau. Tuy vậy, các nghiên cứu gần đây đối chiếu chính sử triều Nguyễn với thư từ của người phương Tây đương thời cho thấy vẫn còn nhiều chi tiết về diễn biến, lực lượng và thời điểm cần tiếp tục làm rõ.
Bài học rút ra
Nguyễn Ánh thắng không phải ở nơi đối phương đang mạnh nhất là Quy Nhơn, mà ở kinh đô bị bỏ trống. Còn Tây Sơn suy yếu từ bên trong trước khi thua ngoài chiến trường: khi người tài bị loại bỏ vì tranh giành quyền lực, một triều đại từng lẫy lừng cũng trở nên dễ đổ vỡ.
Nguồn dẫn
3 nguồn- Phú Xuân năm 1801: Khi lịch sử còn những “khoảng trống” (mở thẻ mới)
- Gia Long – Wikipedia tiếng Việt (mở thẻ mới)
- Đại Nam thực lụcQuốc sử quán triều Nguyễn, Nxb. Giáo dục, 2002, tr. Chính biên, Đệ nhất kỷ
Nhân vật liên quan
Bình luận
Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.