Hồ sơ sự kiện
Khởi nghĩa Yên Bái
Rạng sáng 10/2/1930, Việt Nam Quốc dân Đảng do Nguyễn Thái Học đứng đầu nổ súng khởi nghĩa tại Yên Bái. Cuộc khởi nghĩa thất bại trong vài giờ nhưng ghi dấu ý chí chống Pháp.
- Dương lịch
- 10 tháng 2 năm 1930
- Âm lịch
- 12 tháng 1 âm lịch
- Kỷ niệm năm nay
- 10/2/2027còn 83 ngày
Địa danh
Bối cảnh
Việt Nam Quốc dân Đảng do Nguyễn Thái Học đứng đầu chủ trương bạo động để lật đổ ách thống trị của Pháp. Sau vụ ám sát Bazin năm 1929, thực dân Pháp tăng cường truy bắt, nên đảng buộc phải hành động gấp. Ngày khởi nghĩa được định là đêm 9/2/1930, với trọng điểm là thị xã Yên Bái, nơi binh lính người Việt trong quân đội Pháp đồn trú.
Diễn biến
Tại Yên Bái, nghĩa quân đồng loạt hành động lúc 1 giờ sáng 10/2/1930, tấn công khu sĩ quan, đồn Cao, đồn Dưới, giết một số sĩ quan Pháp rồi chiếm kho vũ khí và nhà ga. Tuy vậy, Trung tá Aimé Le Tacon cố thủ ở đồn Cao và phản công, trong khi lính khố xanh không theo như đã hứa mà còn chống lại. Đến sáng 10/2, Pháp tái chiếm toàn bộ trại lính. Ở Hưng Hóa, Nguyễn Khắc Nhu tấn công không thành, bị bắt rồi tự sát; ở Lâm Thao, Lý Mai chiếm được phủ nhưng bị Pháp lấy lại ngay hôm sau. Đêm 14 rạng 15/2, nghĩa quân nổi dậy ở Phả Lại, Vĩnh Bảo, Kiến An, Phụ Dực nhưng cũng nhanh chóng tan rã. Pháp trả đũa dữ dội, ném bom làng Cổ Am (Hải Dương) làm 21 người chết. Sáng sớm 17/6/1930, Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính cùng 11 người khác bị xử trảm tại Yên Bái.
Ý nghĩa
Cuộc khởi nghĩa thất bại vì kế hoạch bị lộ, lực lượng mỏng và các nơi phối hợp không đồng bộ. Dù vậy, tinh thần hy sinh của các chiến sĩ đã để lại dấu ấn lớn trong phong trào yêu nước, và sự thất bại cũng cho thấy hạn chế của con đường bạo động thiếu tổ chức quần chúng.
Bài học rút ra
Khởi nghĩa Yên Bái thất bại không phải vì thiếu dũng khí mà vì kế hoạch bị lộ, lực lượng mỏng và các nơi không phối hợp kịp. Một quyết tâm lớn chỉ có ích khi đi cùng chuẩn bị kỹ, giữ bí mật và phối hợp đồng bộ giữa các bên.
Nguồn dẫn
2 nguồnNhân vật liên quan
Bình luận
Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.