Hồ sơ sự kiện
Hoàng Hoa Thám bị sát hại
Ngày 10/2/1913, thủ lĩnh khởi nghĩa Yên Thế Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) bị tay sai Pháp sát hại, đánh dấu sự kết thúc của cuộc khởi nghĩa kéo dài gần 30 năm.
- Dương lịch
- 10 tháng 2 năm 1913
- Âm lịch
- mùng 5 tháng 1 âm lịch
- Kỷ niệm năm nay
- 10/2/2027còn 83 ngày
Địa danh
Bối cảnh
Hoàng Hoa Thám, còn gọi là Đề Thám, tham gia nghĩa quân Yên Thế từ năm 1885 dưới quyền Cai Kinh rồi trở thành thủ lĩnh cao nhất sau khi Đề Nắm bị sát hại năm 1892. Nghĩa quân xây dựng công sự ở thung lũng Hố Chuối, đánh bại ba đợt tấn công của Pháp tháng 12/1890, rồi thắng trận Đồng Hom năm 1892. Pháp hai lần phải giảng hòa: năm 1894, để ông làm chủ bốn tổng Hữu Thượng, Nhã Nam, Mục Sơn, Yên Lễ; năm 1897, công nhận ông khẩn hoang ở Phồn Xương.
Diễn biến
Sau vụ đầu độc lính Pháp ở Hà Nội ngày 27/6/1908, mà nhiều tài liệu coi nghĩa quân Yên Thế có liên hệ, Pháp quay lại tấn công. Từ tháng 1/1909, hơn một vạn quân Pháp càn quét Yên Thế; đầu tháng 11/1909, bà Ba Cẩn bị bắt và nghĩa quân hao hụt. Ông chỉ còn lại hai người thân tín ẩn náu trong rừng. Theo giả thiết được trình bày nhiều nhất, ngày 10/2/1913 (mùng 5 Tết Quý Sửu), ba kẻ do Pháp cài vào trá hàng đã giết ông cùng hai thủ hạ khi đang ngủ ở vùng Hố Lẩy; thủ cấp bị bêu ở phủ đường Yên Thế. Bài của Bảo tàng Lịch sử quốc gia cũng nêu ông bị tay sai Pháp sát hại ngày 10/2/1913 nhưng thừa nhận còn nhiều giả thuyết khác, và phần mộ của ông cho đến nay chưa xác định được.
Ý nghĩa
Với gần ba thập kỷ chiến đấu từ 1884 đến 1913, khởi nghĩa Yên Thế là một trong những cuộc khởi nghĩa nông dân kéo dài nhất thời Pháp thuộc. Hoàng Hoa Thám nổi tiếng với lối đánh du kích, biết vừa đánh vừa hòa để bảo toàn lực lượng.
Bài học rút ra
Đề Thám duy trì được căn cứ Yên Thế gần ba mươi năm nhờ biết lúc nào đánh, lúc nào hòa, nhưng cuối cùng vẫn bị kẻ trá hàng ám hại. Muốn kéo dài một việc khó thì cần cả chiến lược lẫn sự tỉnh táo với những người đến gần mình.
Nguồn dẫn
2 nguồnNhân vật liên quan
Bình luận
Đăng nhập để bình luận và tham gia thảo luận.
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ.